Cankurtaran Sözlüğü ve Kısaltmalar | Terimler Açıklamalı

Cankurtaran eğitiminde geçen temel terimlerin açıklamalı sözlüğü: barotravma, hiperventilasyon, sığ su bayılması, hipotermi, girdap, merdane, pril ve daha fazlası.

Aşağıda, cankurtaran eğitiminde kullanılan temel terimler ve açıklamaları yer alır.

Terim Açıklama
Asal gazlar (inert gaz) İnsan metabolizması için gerekli olmayan ancak havada bulunan kimyasal maddeler.
Asfiksi Solunum kaynaklı oksijensiz kalma.
Aspirasyon Yabancı nesnelerin soluk yoluyla içeri alınması.
Barotravma Hava dolu vücut boşluklarında basınç değişimine bağlı olarak oluşan hasar.
Boğulmakta olan kişi Suda meydana gelen bir kaza sonucu boğulmayla karşı karşıya kalan kişi. Eş anlamlı: hasta, kazazede.
Cankurtaran Cankurtaran eğitimi almış kişi.
Çekme Kurtarılan kişinin yüzüstü pozisyonda, cankurtaranın arkasında taşınması.
Fizyoloji Vücut işlevlerini (fonksiyonlarını) inceleyen bilim.
Girdap Su yüzeyine dik olarak akan dairesel su sütunu.
Hemoglobin (Hb) Kanın kırmızı boya maddesi ve oksijen taşıyıcısı.
Hiperventilasyon Kandaki karbonik asit miktarını düşüren hızlı ve derin soluk alıp verme; sığ su bayılmasının sebebi.
Hipo- Tıp dilinde "düşük" anlamına gelen ön ek.
Hipotermi Tıp dilinde üşüme (vücut iç sıcaklığının düşmesi).
İç sıcaklık Vücudun iç bölgelerinin sıcaklığı (yaklaşık 37,5 °C).
İlkyardım Acil yardım çağrısından sonra, kazazedeye uygulanan ilk önlemler.
İtme Kurtarılan kişinin sırtüstü pozisyonda, cankurtaranın önünde taşınması.
Kalp-akciğer canlandırması (CPR) Kan dolaşımının ve solunumun durması hâlinde uygulanan canlandırma önlemi.
Karbondioksit (CO₂) Hücre solunumunda oluşan gaz hâlindeki madde.
Karbonik asit (H₂CO₃) Suda çözünmüş karbondioksit.
Kazazede Cankurtarandan yardım talep eden, acil durumdaki kişi. Eş anlamlı: kurtarılan kişi, boğulmakta olan kişi, hasta.
Kemoreseptör Soluk güdüsünü sağlayan, kandaki karbonik asit miktarını ölçen, aort kemerindeki algılayıcılar.
Kılcal damar En küçük kan damarları.
Kurbağalama Hızlı ve güç tasarrufu sağlayan yüzme tekniği.
Kurtarma kemeri Halatlı, suda yüzen kurtarma aracı.
Kurtarma topu Kurtarılan kişiye doğru atılan, bir halatın ucuna bağlı top.
Larinks Gırtlak.
Merdane Su yüzeyine yatay olarak akan su girdabı; içe ve dışa dönen merdaneler vardır.
Nabız Kalp tarafından üretilen, damarlarda hissedilebilen atış.
Nitrojen (N₂) Gaz hâlinde madde; havanın yaklaşık %78'ini oluşturan temel inert gaz.
Oksijen (O₂) Hemoglobine bağlanarak kan yoluyla taşınan, hücrelerde yakılarak karbondioksit oluşturan gaz.
Ölü boşluk (ölü alan) Gaz değişiminin yapılmadığı, soluğu ileten solunum yolları bölümü.
Pril Açıktaki deniz tabanında, oluk şeklinde derinlikler.
Respirasyon Tıp dilinde solunum.
Savak / su bendi Su seviyesini ayarlamaya veya su biriktirmeye yarayan yapı; savaklarda merdaneler ve girdaplar oluşur.
Set Akan sularda, akıntı yönünü düzenlemek için yapılan su yapıları.
Sığ su bayılması Hiperventilasyon sonucu, soluk güdüsünün baskılanmasına bağlı bilinç kaybı; ölümle sonuçlanabilir.
Sırtüstü yüzme Bir yüzme tekniği.
Soluk hacmi Normal solunumda değiş tokuş edilen hava hacmi.
Solunum yolları Havanın ağızdan akciğerlere kadar izlediği yol.
Spazm Tıp dilinde kramp / kasılma.
Sternum Göğüs kemiği.
Şok Vücudun ihtiyaç duyduğu sıvı ile mevcut sıvı arasındaki bozuk ilişki (hacim eksikliği şoku).
Taşıma Bilincini kaybetmiş veya korku/panik hâlindeki kişiler için kurtarma tekniği.
Temel donanım Yüzme operasyonunu destekleyen palet, maske ve şnorkel.
Toraks Tıp dilinde göğüs kafesi.
Toplardamar Kalbe kan götüren damar.
Üşüme Vücut iç sıcaklığının tüm vücutta 35 °C'nin altına düşmesi; tıp dilinde hipotermi.
Vital kapasite Maksimum soluk almadan sonra akciğerlerdeki toplam değiş tokuş edilebilir hava hacmi.
Yapay (suni) solunum Ağızdan ağıza veya ağızdan burna ritmik soluk verme.
Yorgun yüzücüye yardım Bilinci açık, yorgun veya bitkin yüzücüleri destekleme tekniği (itme ve çekme).
Yüzme tekniği Suda ilerleme tekniği.